Onderwerp:

Samen beslissen

Als patiënten goed geïnformeerd worden door artsen en actief betrokken worden bij de besluitvorming rond hun behandeling, komen ze samen tot de best passende behandeloptie. Artsen en patiënten hebben verschillende, maar even belangrijke, expertise in te brengen bij het maken van medische beslissingen. Samen beslissen betekent voor artsen dat ze beter kunnen inspelen op de behoeften en voorkeuren van de patiënt. Voor de patiënt betekent samen beslissen dat er een keuze wordt gemaakt die het beste aansluit bij de eigen situatie en diens persoonlijke voorkeuren. Samen beslissen is geen eenmalige actie, maar een proces dat goed moet worden ingericht.

Defintie samen beslissen
De Federatie heeft in haar visie op samen beslissen een eenduidige en gedragen defintie geformuleerd: 
Samen beslissen is het proces waarin de arts en de patiënt gezamenlijk bespreken welk medisch beleid het beste bij de patiënt past, waarbij alle opties, voor- en nadelen, patiëntvoorkeuren en omstandigheden worden meegenomen.

Processtappen samen beslissen
Samen beslissen is een proces dat bestaat uit drie stappen: 1. De arts geeft aan dat de patiënt meer dan één optie heeft en dat de patiënt daarin een stem heeft. 2. Bij het bespreken van de opties worden de voor- en nadelen en de verwachte uitkomsten besproken. 3. Daarbij worden de voorkeuren, behoeften en omstandigheden van de patiënt en de mogelijke invloed van de opties op de persoonlijke situatie meegenomen. 

Hulpmiddelen

Om artsen en patiënten te ondersteunen bij het voeren van een goed gesprek over de behandelmogelijkheden kunnen de volgende middelen helpen:

Consultkaarten
Wetenschappelijke verenigingen ontwikkelen samen met patiëntenorganisaties consultkaarten voor in de spreekkamer. Dit zijn beknopte keuzehulpen die direct inzicht geven in de opties bij een specifieke aandoening en de meest belangrijke vragen van patiënten daarbij. Alle beschikbare consultkaarten zijn te raadplegen via consultkaart.nl.

 

Toolkit voor gesprek over behandelwensen en -grenzen
Behandelwensen en -grenzen bespreekbaar maken is niet altijd vanzelfsprekend. Om het gemakkelijker te maken het gesprek aan te gaan met iedere patiënt, hebben de Nederlandse Internisten Vereniging (NIV), het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), de Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG) en Patiëntenfederatie Nederland een toolkit ontwikkeld. Die helpt zowel de patiënt en zijn naasten als de zorgverlener om goed voorbereid dit gesprek in te gaan. De toolkit bevat: aanbevelingen voor zorgverleners, een e-learning, een patiëntenfolder, de film de dappere patiënt. Heeft een vraag of een aanvulling voor de toolkit? Stuur dan een email

Medische-specialistische informatie via thuisarts.nl
Samen met het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) werken de Federatie en Patiëntenfederatie Nederland aan patiëntgerichte informatie over 30 veelvoorkomende aandoeningen in de tweedelijnszorg. Begrijpelijk en toegankelijke medische informatie is immers een randvoorwaarde voor samen beslissen. De 2e lijns patiënteninformatie wordt ontsloten via Thuisarts.nl: een bekende en betrouwbare bron.

 

Verstandige Keuzes
Verstandige Keuzes zijn evidence based-aanbevelingen over onderzoek- en behandelmogelijkheden die het beste passen in een individuele situatie. Deze inzichten helpen artsen en patiënten zicht te krijgen op de mogelijkheden en op basis daarvan te beslissen.

 

De 3 goede vragen 
De Patiëntenfederatie heeft in samenwerking met de Federatie hebben de 3 goede vragen opgesteld: Wat zijn mijn mogelijkheden, wat zijn daarvan de voor- en nadelen en wat betekent dat voor mij persoonlijk? Deze vragen zijn voor artsen en patiënten een steun in de rug om het gesprek op gang te brengen en te verbeteren. 

Betere zorg begint met een goed gesprek
Op de website van de campagne Betere zorg begint met een goed gesprek, staan veel praktijkverhalen over samen beslissen en hulpmiddelen voor zorgprofessionals. Er is ook een toolkit beschikbaar die zorgprofessionals in huisartsenpraktijken en instellingen kunnen helpen om het thema onder de aandacht te brengen. 

Leidraad 'Hoe maak ik een keuzehulp?'
Keuzehulpen helpen professionals en patiënten om samen de juiste behandeling te kiezen. Een goede keuzehulp geeft betrouwbare medische informatie over behandelingen én sluit aan bij de behoefte van de patiënt. Een goede keuzehulp geeft betrouwbare medische informatie over behandelingen én sluit aan bij de behoefte van de patiënt. Daarom heeft de Federatie Medisch Specialisten samen met Patiëntenfederatie Nederland, het NHG en de V&VN de Leidraad ‘Hoe maak ik een keuzehulp bij een richtlijn? ontwikkeld. Deze leidraad leidt ontwikkelaars in acht stappen naar zo’n betrouwbare en nuttige keuzehulp. De leidraad is gebaseerd op een uitgebreide wetenschappelijke verkenning in de literatuur, onder (internationale) experts op het gebied van keuzehulpen, en onder beroepsgroepen en patiëntenorganisaties.

Trainingsmateriaal Samen Beslissen
Samen met de Patiëntenfederatie heeft de Federatie drie films ontwikkeld voor workshops, opleiding of presentaties. De films gaan in op welke overtuigingen, angsten, wensen en ideeën patiënten en artsen hebben die in de weg kunnen staat van een goed gesprek. De films geven stof tot nadenken en zijn een goed startpunt voor discussie.
 

 

 

 

 

 

 

Bekijk nog meer videomateriaal met ambassadeur Bart Chabot