Patiëntveiligheid

Patiënten moeten er altijd op kunnen vertrouwen dat zorg veilig is. Om de patiëntveiligheid op de werkvloer te verbeteren, is het cruciaal dat medisch specialisten meedenken over het beleid en de vertaling hiervan naar de werkvloer. Zij weten immers als geen ander waar verbetermogelijkheden liggen voor veilige zorg. Om medisch specialisten hierbij te ondersteunen is er het Netwerk Medisch Specialisten Patiëntveiligheid.

Netwerk

De Federatie streeft naar minimaal één ‘medisch specialist patiëntveiligheid’ per ziekenhuis/instelling/kliniek die lid is van het Netwerk Medisch Specialisten Patiëntveiligheid. Een medisch specialist patiëntveiligheid’ is een (buitengewoon) lid van de medische staf die belast is met het patiëntveiligheidsbeleid en de implementatie hiervan binnen de instelling. Door het verbinden van deze specialisten ontstaat een krachtig hulpmiddel om patiëntveiligheidsbeleid op de werkvloer handen en voeten te geven. Het netwerk bestaat momenteel uit 144 leden, afkomstig uit 81 verschillende zorginstellingen. 

Via het digitale platform kunnen medisch specialisten zich aanmelden voor het netwerk. Daarnaast kunnen leden hier goede voorbeelden of initiatieven uitwisselen, relevante literatuur en nieuws verspreiden, vragen stellen en met elkaar discussiëren. Het platform bevat ook een agenda voor landelijke activiteiten op het gebied van patiëntveiligheid. Een aantal keer per jaar wordt er door de Federatie een themabijeenkomst georganiseerd. Meer weten? Stuur dan een e-mail naar patientveiligheid@demedischspecialist.nl.

Patiënten moeten er altijd op kunnen vertrouwen dat zorg veilig is. Om de patiëntveiligheid op de werkvloer te verbeteren, is het cruciaal dat medisch specialisten meedenken over het beleid en de vertaling hiervan naar de werkvloer. Zij weten immers als geen ander waar verbetermogelijkheden liggen voor veilige zorg. Om medisch specialisten hierbij te ondersteunen is er het Netwerk Medisch Specialisten Patiëntveiligheid.

Netwerk

De Federatie streeft naar minimaal één ‘medisch specialist patiëntveiligheid’ per ziekenhuis/instelling/kliniek die lid is van het Netwerk Medisch Specialisten Patiëntveiligheid. Een medisch specialist patiëntveiligheid’ is een (buitengewoon) lid van de medische staf die belast is met het patiëntveiligheidsbeleid en de implementatie hiervan binnen de instelling. Door het verbinden van deze specialisten ontstaat een krachtig hulpmiddel om patiëntveiligheidsbeleid op de werkvloer handen en voeten te geven. Het netwerk bestaat momenteel uit 144 leden, afkomstig uit 81 verschillende zorginstellingen. 

Via het digitale platform kunnen medisch specialisten zich aanmelden voor het netwerk. Daarnaast kunnen leden hier goede voorbeelden of initiatieven uitwisselen, relevante literatuur en nieuws verspreiden, vragen stellen en met elkaar discussiëren. Het platform bevat ook een agenda voor landelijke activiteiten op het gebied van patiëntveiligheid. Een aantal keer per jaar wordt er door de Federatie een themabijeenkomst georganiseerd. Meer weten? Stuur dan een e-mail naar patientveiligheid@demedischspecialist.nl.

Veilige cultuur

Ook op andere manieren wordt structureel gewerkt aan de verbetering van de patiëntveiligheid. Het visiedocument ‘Optimaal functioneren van medisch specialisten’ benadrukt dat medisch specialisten elkaar beter kunnen ondersteunen door elkaar vaker aan te spreken op gedrag. Een open, toetsbare opstelling en leren van kritiek, resulteert in kwalitatief goede en veilige zorg. Teamwork is hiervoor de basis. De Federatie roept in het standpunt Teamtraining op om teamtraining een onderdeel te laten zijn van het (her)scholingsbeleid van alle zorgprofessionals.

Calamiteit, incident en complicatie

Voor medisch specialisten die geconfronteerd worden met een onbedoelde gebeurtenis of uitkomst van zorg is het belangrijk te weten welke acties zij hierin moeten ondernemen. Daarvoor is het belangrijk te weten wat de verschillende definities zijn van een onbedoelde gebeurtenis of uitkomst van zorg. De drie vormen van ongewenste uitkomsten van zorg zijn: calamiteit, incident en complicatie. De Federatie heeft in de FAQ Melden onbedoelde gebeurtenissen en uitkomsten van zorg door medisch specialisten een model 'stappen en acties' opgenomen. De stappen en acties in het model hangen af van de gesignaleerde situatie en de weging van aard en ernst.

Veilige implantaten

Zorgverleners zijn verplicht om gegevens van een implantaat te registreren in het patiëntendossier en deze gegevens te verstrekken aan de patiënt. Daarnaast is het wettelijk verplicht om implantaten te registreren in het Landelijk Implantaten Register (LIR). Implantaten (en de betrokken patiënten) worden daardoor traceerbaar. Onder andere de cardiologen, orthopedisch chirurgen, plastisch chirurgen en gynaecologen registreren al jaren implantaten in hun kwaliteitsregisters.

Veilige apparatuur

Een medisch specialist moet er in het kader van de patiëntveiligheid op kunnen vertrouwen dat hij werkt met veilige, goed werkende apparatuur. Voorwaarde voor het kunnen waarmaken van de medeverantwoordelijkheid van de medisch specialist is dat goed beheerde medische apparatuur herkenbaar moet zijn voor de gebruiker. Voor de medisch specialist moet helder zijn wie verantwoordelijk is voor het onderhoud en het beheer van medische apparatuur en er moet een meldingssysteem zijn voor afwijkingen. In de leidraad Medische Apparatuur staat beschreven hoe een medisch specialist ervoor kan zorgen dat hij met veilige, goed werkende apparatuur werkt.

Innovatie

Innovaties in de zorg, zoals die van nieuwe medische technieken en procesverbeteringen, zijn een groot goed. Het kan zorgen voor een betere kwaliteit van zorg en voor een grotere efficiëntie. Echter, de introductie van innovaties moet wel veilig gebeuren. De leidraad Nieuwe Interventies in de Klinische Praktijk biedt medisch specialisten en andere betrokken zorgprofessionals een handvat om de veiligheid, effectiviteit, maar ook de kosten van een nieuwe interventie tijdig en goed in beeld te krijgen. Naast de leidraad is er ook een stappenplan beschikbaar zodat in 6 stappen duidelijk is of er al eerdere ervaringen zijn met de nieuwe interventie, wat de veiligheidsrisico’s en financiële risico’s zijn, en hoe een plan van aanpak voor bijvoorbeeld het trainen van betrokkenen en de monitoring eruit kan zien.