Onderwerp:

Disfunctioneren

De laatste jaren is er toenemende aandacht voor het functioneren, en met name disfunctioneren, van medisch specialisten. Aanleiding zijn een aantal incidenten, die elk op zich duidelijk hebben laten zien welke impact disfunctioneren van artsen kan hebben op individuele patiënten, op het publieke gevoel van veiligheid en op de zorginstelling.

Verminderd functioneren voorkomen

De raden van bestuur van ziekenhuizen en medische staven zijn gezamenlijk verantwoordelijkheid om verminderd functioneren te voorkomen en een omgeving te creëren waarin medisch specialisten optimaal kunnen functioneren. De medisch specialist is (mede)verantwoordelijk voor de kwaliteit van zijn werkzaamheden, voor het eigen functioneren en van zijn directe omgeving (vakgroep), en spant zich voortdurend in om de kwaliteit van de patiëntenzorg te verbeteren waarbij hij gebruik maakt van alle CanMEDS competenties.

Het proces van een functionerende medisch specialist naar een disfunctionerende specialist is een glijdende schaal. Door vroeg de signalen van mogelijk verminderd functioneren op te vangen en deze te bespreken kan veel schade worden voorkomen. Elke medisch specialist moet de kans krijgen om zich te verbeteren. Als de beschikbare kwaliteitsinstrumenten op een juiste wijze worden ingezet is de kwaliteitsverbetering geen eenmalige actie, maar een voortdurend proces.

Modelreglement functioneringsvraag

Het Modelreglement Functioneringsvraag voorziet in een zorgvuldige procedure rondom het onderzoek naar mogelijk disfunctioneren en in een verbetertraject bij (enige vorm van) disfunctioneren van een medisch specialist. In het modelreglement is ruim aandacht voor onafhankelijkheid en transparantie in de procedure. Zo kan de wetenschappelijke vereniging worden ingeschakeld voor het leveren van onafhankelijke expertise bij een functioneringsvraag. Het reglement is zo opgezet dat deze kan worden aangepast aan het specifieke beleid en situatie van de instelling.

De procedure die het Modelreglement Functioneringsvraag beschrijft, start nadat de interne cyclus van de instelling ter verbetering van het functioneren van de medisch specialist doorlopen is. Pas als deze interne procedure niet heeft geleid tor verbetering kán het lokaal aangepast reglement worden gebruikt.

IFMS

Er zijn verschillende kwaliteitsinstrumenten ontwikkeld, die bijdragen aan het continu verbeteren van de kwaliteit van de medisch-specialistische zorg. Een voorbeeld hiervan is het kwaliteitsverbeteringsinstrument “Individueel Functioneren Medisch Specialisten (IFMS)”. Het IFMS heeft als primaire doelstelling om door middel van individuele evaluatie het professioneel handelen continu te verbeteren, waarmee uiteindelijk de kwaliteit van patiëntenzorg (waar mogelijk) verder wordt verbeterd.  Bij signalen voor mogelijk disfunctioneren of bij weigering mee te werken aan de evaluatie van het functioneren, wordt IFMS gestopt en het ‘Modelreglement Functioneringsvraag’ gebruikt.

APK

Naast IFMS en het ‘Modelreglement Functioneringsvraag’ zijn de laatste jaren meer instrumenten en programma’s ontwikkeld. Zo wordt de vakgroep als geheel aangeraden jaarlijks een "APK" uit te voeren om verbeterpunten vast te stellen. Daarnaast is het van belang dat de medische staf en raad van bestuur een vinger aan de pols houden bij alle vakgroepen binnen het ziekenhuis of de instelling. Daarbij is het van belang dat zij een open cultuur en een voortdurend leerklimaat stimuleren. In de raden van toezicht moet de wijze waarop het bestuur van de instelling omgaat met het functioneren van medisch specialisten een vast aandachtspunt zijn. Zowel de vakgroep, als de medische staf als de raad van bestuur hebben een verantwoordelijkheid om in te grijpen wanneer het optimaal functioneren van de medisch specialist in het geding is.