‘Het werkt alleen als het ook financieel werkt’

Hoe richt je de zorg voor patiënten met een chronische ziekte zo vloeiend mogelijk in? Dat wil zeggen: ongehinderd door schotten tussen de eerste en tweede lijn? Om dat voor elkaar te krijgen, hebben het Máxima MC, MSB de Medici en huisartsengroep PoZoB per 1 januari 2020 een coöperatie opgericht.  
 

‘Wat ons voor ogen staat is dat huisarts en medisch specialist samen de zorg leveren die nodig is voor een bepaalde patiëntenpopulatie, op basis van onze complementaire expertise. Dus puur op de inhoud en los van schotten of financiële overwegingen.’ Gwan Jonker, longarts en vice-voorzitter van MSB de Medici in Máxima MC. Aan de oprichting van de coöperatie ging een lange periode van aftasten vooraf waarbij behalve het MMC ook het Catharina ziekenhuis plus drie grote regionale huisartsengroepen betrokken waren. Partijen die wel wilden samenwerken, maar tegelijkertijd in een concurrentiepositie zaten. Jonker: ‘Het bleek uiteindelijk te ingewikkeld. Daar kwam bij dat de medisch specialisten niet aan tafel zaten. Veel van de plannen die werden bedacht, bleken in de praktijk niet te werken.’

Bescheiden schaal

Toen het overleg tussen de vijf partijen spaak liep, baardde dat de medisch specialisten zorgen. ‘We wilden graag samen met de huisartsen onderzoeken hoe we de zorg voor chronische patiënten konden optimaliseren’, vertelt Jonker. ‘Het bestuur stelde voor om op bescheiden schaal te kijken wat er mogelijk was. Zo zijn we opnieuw in gesprek gegaan, nu met drie partijen: het MMC, huisartsengroep PoZoB én het MSB. Dat resulteerde in de oprichting van een coöperatie waarvan het ziekenhuis en de huisartsengroep, als houders van de zorgbudgetten, samen het bestuur vormen.’

Meer kwaliteit voor hetzelfde budget

De coöperatie richt zich voorlopig op de zorg voor de groeiende groep chronische patiënten met astma/COPD en DM type II. Een groep waarbij huisartsen en medisch specialisten al veel samenwerken. Jonker: ‘We voegen budgetten samen en richten de zorg gezamenlijk in. Dat doen we met integrale zorgpaden op basis van de juiste zorg op de juiste plek. We denken dat we dat efficiënter kunnen doen dan in de huidige structuur, met meer kwaliteit en meer zorg voor hetzelfde budget. Doordat we letterlijk samen op één lijn zitten, voorkomen we dat we dingen dubbel doen en bieden we uniforme ondersteuning, bijvoorbeeld als het gaat om preventie en begeleiding naar een gezonde levensstijl. Bijkomende voordeel is dat de patiënt niet vanuit het eigen risico hoeft bij te dragen als hij door de medisch specialist wordt gezien. De huisarts verwijst naar de coöperatie, niet naar de tweede lijn.’ 

Startkapitaal

De zorg die de coöperatie levert, wordt – voorlopig althans - gefinancierd vanuit een startkapitaal waaraan zowel het ziekenhuis als de huisartsengroep meebetalen. ‘Voor de huisartsen is dat iets eenvoudiger omdat zij voor astma/COPD- en DM type II-patiënten jaarlijks een vast bedrag krijgen van de zorgverzekeraar’, legt Jonker uit. Maar voor het ziekhuis ligt dat ingewikkelder omdat de tarieven verweven zijn met de overhead.’ Begin dit jaar waren de gesprekken over het startbudget in volle gang toen de COVID-crisis in volle hevigheid toesloeg en het hele project on hold kwam te staan. Onlangs zijn de besprekingen en voorbereidingen hervat. Jonker: ‘Het kostenplaatje is helaas nog ingewikkelder geworden omdat de COVID-crisis flink op de jaarbegroting drukt, en dat zal ook in 2021 nog het geval zijn. Maar ondanks die financiële onduidelijkheid willen we nu doorpakken en een aantal zorgpaden implementeren in de praktijk. We willen klein opstarten en aantonen dat het werkt. En het werkt alleen als het ook financieel werkt. Dat hebben we wel geleerd van die eerdere plannen.’

Relatie zorgverzekeraar

Aantonen dat het werkt, dat wil zeggen meer kwaliteit voor dezelfde of minder kosten, is ook belangrijk om straks te kunnen onderhandelen over de financiering van deze zorg. Het streven is dat de coöperatie op termijn een zelfstandige relatie aangaat met de zorgverzekeraar. Jonker: ‘We richten ons nu op patiëntengroepen waar speciale zorgbudgetten voor zijn. Maar ik ben ervan overtuigd dat we dit kunnen uitbreiden. Denk bijvoorbeeld aan vrouwen die voor een anticonceptie-spiraal naar de gynaecoloog worden verwezen. Terwijl huisartsen dit prima kunnen, mits zij de nodige ervaring opdoen. In onze samenwerkconstructie valt dat perfect te regelen.’ De coöperatie biedt zeker perspectief volgens Jonker. ‘Als het eenmaal loopt, hopen we op deelname van andere partijen, huisartsengroepen én ziekenhuizen. Graag zelfs!’