Onderwerp:

De opleiding tot medisch specialist in Nederland

In Nederland bestaat de opleiding tot medisch specialist uit meerdere stappen. Een medisch specialist in spé volgt eerst de wetenschappelijke (basis)opleiding geneeskunde. Deze studie duurt zes jaar en bestaat uit een bachelor- en masterdeel. Tijdens deze studie doet de student praktijkervaring op via coassistentschappen. Na een succesvolle afronding van de studie geneeskunde is men basisarts en kan de keuze gemaakt worden om zich verder te specialiseren, bijvoorbeeld tot medisch specialist. Tijdens de vervolgopleiding werkt de aios in een opleidingsinstelling, zoals een ziekenhuis. 

Er zijn in Nederland 28 medisch specialistische vervolgopleidingen. Deze vervolgopleidingen duren gemiddeld vier tot zes jaar. Dit hangt af van het specialisme en het tempo waarin de individuele aios zich de benodigde competenties eigen maakt. De regelgeving omtrent deze medisch specialistische opleidingen vindt u op de website van de KNMG. Daarnaast vallen binnen de Federatie de opleidingen tot:

Inhoud van de opleiding

De inhoud van de medisch specialistische vervolgopleidingen wordt per specialisme vormgegeven door de betreffende wetenschappelijke vereniging. Zij zijn daarbij gebonden aan de regelgeving van het College Geneeskundige Specialismen (CGS). In het door het CGS opgestelde kaderbesluit (CCMS) staan de globale eisen aan waaraan de opleiding moet voldoen. In de specifieke besluiten zijn per specialisme aanvullingen op dit besluit opgenomen.

De meer gedetailleerde uitwerking van de opleiding is per specialisme beschreven in een (landelijk) opleidingsplan. Opleider en aios maken op basis hiervan samen een individueel opleidingsplan, waarin ze beschrijven hoe de aios de benodigde competenties kan behalen. Het bij de Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten (RGS) ingediende opleidingsschema dient als basis voor het individuele opleidingsplan. 

Plaats van de opleiding

Aios volgen hun opleiding over het algemeen zowel in academische als algemene ziekenhuizen. Als gevolg van o.a. zorgconcentratie zullen aios steeds vaker in meerdere ziekenhuizen worden opgeleid 

Competentiegericht opleiden

Van een goede arts mag meer verwacht worden dan alleen medisch- inhoudelijke vakbekwaamheid. Daarom worden alle aios opgeleid in de CanMEDS-competenties. Dit betekent dat er naast de competentie medisch handelen aandacht is voor communicatie, samenwerking, kennis en wetenschap, maatschappelijk handelen, organisatie en professionaliteit. In 2014 is nieuwe regelgeving ingevoerd waardoor het mogelijk is om de duur van de vervolgopleiding te bepalen op basis van het tempo waarin de aios zich deze competenties eigen maakt. 

Registratie

Na het voltooien van de medisch specialistische vervolgopleiding opleiding dient de arts bij de RGS een aanvraag in tot registratie in het betreffende register van medisch specialisten. Als de RGS oordeelt dat de aanvraag aan de vereisten voor registratie voldoet, vindt registratie plaats voor de duur van vijf jaar.