Vanaf 2020 moet alle wetenschappelijke literatuur gratis beschikbaar zijn

12 september 2018

“Het is niets minder dan een revolutie”, kopte de Volkskrant vorige week. Vanaf 2020 mogen wetenschappers met belastinggeld betaald onderzoek alleen nog publiceren in wetenschappelijke tijdschriften die hun artikelen vrij beschikbaar stellen. Want onderzoekers, maar ook huisartsen, patiënten, ziekenhuizen en bedrijven moeten publiek betaald onderzoek gratis kunnen inzien. Dat maakten de onderzoeksfinanciers uit elf Europese landen, waaronder het Nederlandse NWO, onlangs bekend. De Federatie steunt dit initiatief van harte.

‘Wetenschap hoort niet achter een betaalmuur’. 

Onderzoekers of andere geïnteresseerden die een wetenschappelijk artikel opzoeken op internet, moeten daar nu vaak nog veel geld voor betalen. “Dat staat haaks op het open karakter van de wetenschap. Wetenschap hoort niet achter een betaalmuur, maar moet voor iedereen vrij toegankelijk zijn", stelt NWO-voorzitter Stan Gielen. 

Veelbelovend

Peter Paul van Benthem, voorzitter van de Raad Wetenschap & Innovatie: “Als medisch specialisten steunen wij deze ontwikkeling van harte. Het sluit ook naadloos aan bij de doelen van de Lancet REWARD campaign (LINK naar nieuwsbericht over die campagne) waar wij ons als beroepsgroep onlangs bij hebben aangesloten. Wij pleiten al langere tijd voor open toegankelijkheid van onderzoeksresultaten en zijn blij met dit initiatief. Het zal de toegankelijkheid van kennis vergroten, waardoor we uiteindelijk in staat zijn om meer patiënten beter te helpen.”

Vrij toegankelijk

Om de macht van de tijdschriften te breken, willen de Europese landen ook de manier waarop ze wetenschap beoordelen omgooien. Nu worden wetenschappers nog gewogen aan de hand van de vakbladen waarin ze staan, en het aantal keren dat anderen hun werk citeren. Dat moet anders, zegt Gielen. ‘Niet aantallen publicaties of de reputatie van het tijdschrift, maar de inhoud moet leidend zijn’. Het plan worden in de komende maanden verder uitgewerkt.