Gesprekken over medisch-ethische zorgkeuzes bij IC-opname

6 april 2020

Medisch specialisten en andere zorgverleners werken onder extreme druk. Het toenemend aantal patiënten stelt de zorgverleners en de samenleving voor ongekende uitdagingen. Als Federatie Medisch Specialisten voelen wij de verantwoordelijkheid om onze achterban te ondersteunen bij de keuzes die gemaakt moeten worden. Vorige week publiceerden wij daarom leidraden met handvatten voor ‘het goede gesprek’ in de thuissituatie en op de spoedeisende hulp alsmede het Draaiboek pandemie ter ondersteuning van besluitvorming voor zinvolle IC-zorg.  

In het webinar van de Federatie waarin deze documenten werden toegelicht, kwam een duidelijk signaal uit onze achterban: er is nu ook dringend behoefte aan concrete handvatten voor die situatie waarin zorgkeuzes niet meer uitsluitend gemaakt kunnen worden op medisch-inhoudelijke gronden. Daarom heeft het bestuur van de Federatie op 29 maart jongstleden de opdracht geformuleerd voor de Federatie en de KNMG om te komen tot een raamwerk van medisch-ethisch gedachtengoed voor het maken van zorgkeuzes rond IC-opname bij schaarste. Vorige week is hard gewerkt aan het opstellen van dit draaiboek dat tot stand is gekomen met medewerking van medisch specialisten van een aantal wetenschappelijke verenigingen, een aantal hoogleraren (medische-)ethiek en filosofie en experts van de KNMG. Ook de Inspectie (IGJ) heeft vorige week gevraagd aan de Federatie en de KNMG om te komen tot dit document. 

In het document wordt benadrukt dat we met man en macht proberen te voorkomen dat de schaarste ontstaat die medisch professionals voor keuzes stelt waarvoor niemand wil staan. Wij hopen dat het nooit nodig zal zijn om dit draaiboek in de praktijk te gebruiken. We zijn ons er allemaal van bewust dat het opstellen van dit gedachtegoed alleen gelegitimeerd kan worden door de ongekende druk die de COVID-19 epidemie op ons zorgstelsel legt. 

Het document met daarin de contouren van de medisch-ethische overwegingen is besproken met de IGJ. Deze heeft de KNMG verzocht om de inhoud van het document te bespreken met enkele andere artsenorganisaties en relevante belanghebbende partijen in de maatschappij. Vanwege de mogelijke impact vindt de IGJ het van belang om te komen tot verbreding van het draagvlak en een zo groot mogelijke betrokkenheid. De IGJ heeft ons verzocht met de publicatie van het draaiboek te wachten tot de KNMG deze gesprekken heeft gevoerd. Wij hopen zo snel mogelijk (eind deze week) het draaiboek aan onze achterban te kunnen toesturen, tenzij de omstandigheden ons dwingen eerder tot publicatie over te gaan.