Brief aan de Kamer over verplicht dienstverband

6 mei 2021

De Federatie Medisch Specialisten heeft in een brief aan de Vaste Kamercommissie voor VWS gepleit voor uitgebreider onderzoek naar de effecten van een maatregel die medisch specialisten verplicht te werken in dienstverband. Federatievoorzitter Peter Paul van Benthem: ‘Gezien de enorme druk die de afgelopen jaren op het zorgstelsel is komen te staan, maak ik mij grote zorgen. Alvorens de medisch-specialistische zorg in ons land te confronteren met een verregaande maatregel als gedwongen dienstverband voor medisch specialisten, is uitgebreider onderzoek nodig naar de effecten daarvan.’

Op 17 mei gaat de Tweede Kamer in gesprek met de onderzoekers van AKD over het in opdracht van de Kamer geschreven rapport over de juridische gevolgen van medisch specialisten in verplicht dienstverband. In aanloop naar dit gesprek geeft de Federatie in de brief haar inzichten mee en specifieke opmerkingen en vragen over het AKD-rapport. Van Benthem: ‘Zonder goede diagnose komt er geen goede oplossing. Want verplicht dienstverband levert geen kostenreductie op en geen vermindering van productieprikkels: welk probleem lost het dan op?’ 

Druk op de zorgprofessionals is al jaren zeer groot 

De Federatie pleit voor het behoud van de vrije keuze tussen werken in dienstverband of als vrijgevestigd medisch specialist. Het plan om medisch specialisten te dwingen tot werken in dienstverband, te midden van een derde COVID-19 golf en een stuwmeer aan inhaalzorg dat ligt te wachten, zorgt voor onrust onder onze achterban. De sector heeft juist nu grote behoefte aan rust en vertrouwen. Van Benthem: ‘Door de vergrijzing, de toenemende zorgvraag en gebrek aan ondersteunend personeel is de druk op de zorgprofessionals al jaren zeer groot, waar nu de COVID-19 pandemie nog is bijgekomen. Dit naast alle demotivatoren voor de dokters zoals onnodige administratielast, bureaucratisering en institutionalisering.’

Nauwelijks verschil in loonkosten

Van Benthem: ‘Het invoeren van een verplicht dienstverband zal de druk op de zorgbudgetten niet verlichten en productieprikkels in de gehele keten niet verminderen. Verschil in loonkosten tussen dienstverband en vrij beroep is er nauwelijks (Factsheet Feiten en cijfers medisch-specialistische zorg). Recente CBS-cijfers laten zien: een gemiddeld brutosalaris per kop medisch specialist in dienstverband is 158.900 euro en een gemiddelde winst uit onderneming per kop vrijgevestigd medisch specialist is 169.800 euro.’ In het AKD-rapport staat: “De verwachting [red. van het CPB in Zorgkeuzes in Kaart] dat door het wegvallen van de productieprikkel een bezuiniging gerealiseerd kan worden, is gebaseerd op onderzoek dat niet toepasbaar is op de huidige manier waarop medisch specialisten beloond worden.”

Ook zegt AKD: “Zo is het reëel rekening te houden met een ongewenste productiedaling wanneer vrijgevestigde medisch specialisten in loondienst gaan.” Deze conclusie is in lijn met de bevindingen van accountantskantoor Deloitte, dat in opdracht van de Federatie, onderzoek heeft gedaan naar de financiële effecten van een eventuele door de overheid gedwongen overstap van medisch specialisten in vrij beroep naar dienstverband (Rapport Deloitte ‘Gedwongen overstap dienstverband’).  
AKD schrijft dat schattingen oplopen tot 30% ongewenste productiedaling. ‘Daarnaast geeft Deloitte aan dat de eenmalige compensatiekosten kunnen oplopen tot € 3,75 miljard. Gezien de enorme druk die de afgelopen jaren op het zorgstelsel is komen te staan, maken wij ons grote zorgen over dergelijke ontwrichtende consequenties,’ aldus Van Benthem. 

Download de brief aan de Tweede Kamer