Juiste zorg op de juiste plek

 
Willen we de patiënt de beste zorg blijven bieden, toegankelijk, innovatief en betaalbaar, dan is een transformatie van de zorg noodzakelijk. Want de zorgvraag blijft stijgen en wordt steeds complexer. Technologische ontwikkelingen gaan razendsnel. Budgetten staan onder druk en we komen steeds vaker bedden en handen tekort. Juiste zorg op de juiste plek is een beweging met als doel de zorg zo dichtbij mogelijk bij de patiënt aan te bieden: dichtbij waar dat kan en verder weg als dat nodig is. Met de beweging Juiste zorg op de juiste plek willen de partners van het Hoofdlijnenakkoord (ziekenhuizen, zorgverzekeraars, VWS, Patiëntenfederatie Nederland, V&VN en de Federatie) de zorg herorganiseren door:
  1. het voorkomen van (duurdere) zorg; 
  2. het verplaatsen van zorg dichter bij mensen thuis als dit medisch inhoudelijk kan, dan wel verder weg (concentratie van complexe zorg) als het moet;
  3. het vervangen van zorg door andere zorg (zoals eHealth), met een (bewezen) gelijkwaardige of betere kwaliteit van zorg.

Netwerkgeneeskunde

Medisch specialisten dragen op veel verschillende manieren bij aan de juiste zorg op de juiste plek. We hebben ruim 250 voorbeelden verzameld om een beeld hierbij te geven. Netwerkgeneeskunde is volgens de Federatie de beste manier om juiste zorg op de juiste plek te realiseren. Het idee dat juiste zorg op de juiste plek het beste gerealiseerd kan worden als zorg - en dus de patiënt – verplaatst wordt tussen de lijnen, vindt de Federatie namelijk te beperkt. Beter is om de patiënt, die uniek is, centraal te zetten. Afhankelijk van de zorg die nodig is, beweegt de juiste zorgverlener vanuit een netwerk naar de patiënt toe. In dit netwerk werken diverse (zorg)professionals zoals huisartsen, fysiotherapeuten, diëtisten, wijkverpleegkundigen en medisch specialisten met respect voor elkaars kennis en kunde samen. Samen bepalen ze wie de patiënt het beste kan helpen en waar. En wat een patiënt zelf kan doen. 

Minder complexe zorg

Maar er zijn meer manieren om juiste zorg op de juiste plek te realiseren, bijvoorbeeld door taakherschikking. Minder complexe zorg die medisch specialisten nu leveren, kan in de toekomst vaker door physician assistants, verpleegkundige specialisten, huisartsen of andere zorgprofessionals worden gedaan. Voorbeelden zijn physician assistants die minder complexe heelkundige handelingen verrichten. Of medisch specialistische ondersteunende zorg in een anderhalvelijnscentrum samen met huisartsen, en een tele-consult tussen huisarts en medisch specialist met het doel de patiënt zoveel mogelijk in de huisartsenpraktijk te behandelen.

Samen met de eerste lijn

De Federatie heeft met de Landelijke Huisartsen Vereniging een handreiking gemaakt waarin staat hoe medisch specialisten en huisartsen samen juiste zorg op de juiste plek kunnen realiseren. Het document bevat een stappenplan om een project van idee tot uitvoering te brengen, een format voor een projectplan  en verschillende rekenvoorbeelden voor de financiële onderbouwing. De handreiking helpt in kaart te brengen welke kosten en investeringen nodig zijn. En wat de te verwachten resultaten zijn, zowel kwalitatief als financieel. Met deze gegevens kunnen de zorgverleners vervolgens gemakkelijker met de zorgverzekeraar overleggen over de vergoeding. 

Zorgevaluatie

Volgens de Federatie is zorgevaluatie een belangrijk onderdeel van het realiseren van de juiste zorg op de juiste plek. Zorgevaluatie (klinisch evaluatieonderzoek naar de effectiviteit van bestaande zorg en diagnostiek) levert de informatie die nodig is om in de spreekkamer samen met de patiënt passende keuzes te kunnen maken. De implementatie van de uitkomsten van zorgevaluatie helpt bovendien de zorg kwalitatief goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. 

Digitale zorg

Digitale zorg zet de patiënt centraal. Voor sommige patiënten kan het lastig zijn om zich fysiek naar het ziekenhuis te begeven. Met e-health heeft de patiënt de keuze om bijvoorbeeld gebruik te maken van een telefonisch of e-mail consult met een medisch specialist. Door digitale zorg is het ook steeds vaker mogelijk om patiënten op afstand te monitoren en te begeleiden, waardoor onnodige ziekenhuisbezoeken en operaties voorkomen kunnen worden.